Nga Lira Gjika

Të menduarit dhe të mësuarit nuk janë një “gjë” e lehtë. Këtë e dinë të gjithë sepse përballen me këtë çdo ditë, sidomos kur nuk arrijnë të zgjidhin një problem apo kur nuk i shkon mendja si bëhet diçka, e më pas ndihen keq kur e dëgjojnë zgjidhjen nga të tjerët dhe kuptojnë se ishte një gjë e thjeshtë.

Por ndryshe nga mënyra se si i kuptojnë apo e përballojnë të rriturit këtë vështirësi, me fëmijët shpesh sillemi në mënyrë jo cilësore. Ata urdhërohen dhe frikësohen, shpesh me etiketime të ashpra, vetëm sepse nuk arrijnë të bëjnë diçka kur ua kërkojnë të rriturit. Edhe pse është e njohur se fëmijët kanë nevojë për durim dhe për teknika kreative që ta bëjnë më të lehtë procesin e të menduarit dhe të të mësuarit, shumë të rritur preferojnë të etiketojnë, në vend që të mbështesin.

Ajo që mungon, është përpjekja për të krijuar një mjedis ku fëmijët të besojnë se ia dalin. Në vend që të kërkohen mënyra të përshtatshme që të rrisin vetëbesimin dhe kënaqësinë e të mësuarit, fëmijët shpesh përballen me komente si “ky nuk mëson”, “nuk përqendrohet”, “është dembel” apo “nuk ulet”. Kështu, pa e kuptuar, u vritet dëshira për shkollën dhe për dijen.

Në fakt, dëshira më e madhe e çdo fëmije është që të mësojë dhe të dijë “gjithçka”. Por ata e kanë të vështirë jo vetëm sepse procesi i të mësuarit është kompleks, por edhe sepse të rriturit, në vend që t’i ndihmojnë, shpesh i ngatërrojnë dhe i trembin. Ashtu siç ndodh edhe me të rriturit që kur janë të stresuar harrojnë apo bëhen konfuzë, e njëjta gjë ose më keq ndodh me fëmijët, të cilët nuk kanë ende fjalët e duhura për të shprehur mendimet e tyre dhe kanë nevojë për mbështetje.

Fëmijët deri në moshën 12 vjeç, edhe pse mund të flasin rrjedhshëm dhe të argumentojnë, kanë ende nevojë për fjalën, praninë dhe aprovimin e të rriturve. Shpesh, si në shkollë edhe në shtëpi, të rriturit nuk ulen pranë tyre për të treguar një arritje apo diçka të re që kanë mësuar, por fokusohen tek gabimet. U tregojnë çfarë nuk kanë mësuar, jo çfarë kanë arritur.

Pse duam t’u mbushim mendjen fëmijëve se janë të dështuar?
A është kaq e vështirë për një mësues që të nxisë një fëmijë të besojë te vetja? Kujtoni veten tuaj në shkollë – si ndiheshit kur duhej të dilnit në provim e mësuesi ju shikonte me ftohtësi dhe mosbesim? Pse të përsëritet i njëjti model që dikur lëndoi edhe ju?

Frika nuk ndihmon. Përkundrazi, ajo aktivizon harresën. Edhe pse puna e mësuesit është e vështirë dhe përballja me mungesa është reale, kjo nuk justifikon bërtitjen apo etiketimet ndaj fëmijëve. Ajo që nevojitet, është një ndryshim i qasjes: një përpjekje për të shmangur mësimin nëpërmjet frikës, dhe për të ndërtuar një proces që e nxit fëmijën të mësojë sepse do, jo sepse trembet.

Prindërit kanë po aq rol: ata duhet të ndihmojnë fëmijët të përballojnë “dështimet” e tyre, duke u treguar se shkolla është një vend ku mësojmë për të mos dështuar në jetë.

Mesazhi i Lira Gjikës është i thjeshtë dhe i drejtpërdrejtë: mësues dhe prindër, përpiquni. Sepse fëmijët nuk kanë nevojë për gjykim. Ata kanë nevojë për mbështetje.