Rutinat e mëngjesit në shkollë duhet të fillojnë në verë – dhe prindërit duhet ta marrin po aq seriozisht sa fëmijët.
Vera mund të quhet si antitezë e rutinave të mëngjesit – ditët janë më të gjata, koha është e përkryer për sportet në oborrin e shtëpisë dhe aventurat e lagjeve dhe, natyrisht, fjetja. Por ditët e pastrukturuara dhe fillimet e vona në mëngjeset e verës mund t’i bëjnë më të vështira rutinat e mëngjesit kur është koha për t’u kthyer në shkollë. Kjo është arsyeja pse prindërit duhet të krijojnë një rutinë të mëngjesit për verën dhe të heqin dhimbjen nga tranzicioni drejt periudhës së shkollës.
“Çelësi i një tranzicioni të mirë nga vera në rutinat e nevojshme për shkollën është të mos heqësh kurrë dorë nga rutina”, shpjegon Dr. Ari Yares, psikolog i licencuar shkollor me mbi 15 vjet përvojë pune me familje dhe fëmijët me probleme akademike dhe të sjelljes. “Edhe me ditët më të plota të verës, disa rutina themelore duhet të jenë në rregull. Kjo mund të përfshijë përgatitjen e drekave paraprakisht dhe mbajtjen e një çante të paketuar dhe gati për një udhëtim në pishinën e lagjes”.
Rutina sigurisht që mund të ndryshojë me verën – në fund të fundit, për shumë fëmijë, orari i tyre ndryshon ndjeshëm. Por, fëmijët ende kanë nevojë për atë strukturë dhe një rutinë verore mund të ndihmojë që ditët e verës të bëhen pak më të lehta për të gjithë.
Si të krijoni një rutinë të mëngjesit?
- Rutina është e rëndësishme, edhe në verë. Nuk duhet të jetë e njëjta rutinë me vitin shkollor, por çdo ditë duhet të ketë një strukturë. Eshtë thjesht më e lehtë për fëmijët.
- Gjumi është gjithashtu i rëndësishëm. Fëmijët kanë nevojë për gjumë, madje edhe në verë. Pra, nëse ora e gjumit shtyhet prapa, mëngjeset duhet të rregullohen.
- Trajtojeni sikur është e rëndësishme. Prindërit duhet të shpjegojnë se cila është rutina dhe të bëjnë pjesën e tyre për ta mbajtur atë.
- Lehtësia brenda dhe jashtë. Kalimet janë më të lehta kur ato ndodhin ngadalë, kështu që kalimi në një rutinë në mëngjes në shkollë duhet të ndodhë me kalimin e javëve.
“Rutinat, në përgjithësi, i ndihmojnë fëmijët të kuptojnë dhe të menaxhojnë pritshmëritë”, thotë Yares. “Kur ne si prindër nuk arrijmë të sigurojmë një rutinë, e bëjmë më të vështirë të kuptojmë pritshmëritë tona. Kjo mund t ë çojë në konflikt me fëmijët tanë. Gjithashtu, është e rëndësishme të theksohet se fëmijët po zhvillojnë aftësitë e tyre ekzekutive të funksionimit. Pra angazhojnë pjesë të trurit të tyre që i ndihmojnë ata të menaxhojnë sjelljen, të vetë-rregullohen, të planifikojnë, etj. Kjo nuk ndalet vetëm sepse është verë”.
Atëherë, si mund të ngjajë kjo? Nuk ka pse të jetë e komplikuar. Standardet e higjienës në mëngjes duhet të mbahen gjithsesi. Dreka dhe vaktet e zemrës duhet të shërbehen ose ofrohen në orare të ngjashme. Çantat mund të paketohen në mëngjes për daljet. Nëse fëmijët shkojnë në kopësht gjatë javës, padyshim që ata do të duhet të jenë zgjuar, të veshur, të ushqyer dhe larë para se të vijë koha për të shkuar.
Pra, duke pasur këtë në mendje, a duhet prindërit të ndryshojnë kohën e gjumit për verën? Ato ditë të gjata mund t’i tundojnë prindërit të stepen – mund të duket surrealiste t’i vini fëmijët në shtrat kur dielli ende shkëlqen dhe fëmijët po luajnë në lagje. Nëse është kështu, prindërit ose mund të modifikojnë orarin e gjumit ose të presin të kenë fëmijë me sjellje të vështirë gjatë gjithë ditës.
“Sasia e gjumit që fëmija juaj ka nevojë nuk ndryshon sepse është verë”, thotë Yares. “Gjumi i mjaftueshëm është tepër i rëndësishëm për rritjen dhe zhvillimin e shëndetshëm. Nëse oraret e gjumit të verës po ndryshojnë, kohët e zgjimit duhet të rregullohen për t’u siguruar që fëmija juaj po fle mjaftueshëm”.
Nëse oraret e gjumit të verës nënkuptojnë mëngjese më të vona, prindërit duhet të kthehen në kohën e përshtatshme të gjumit në shkollë disa javë para se të fillojë shkolla, për t’u dhënë fëmijëve një shans për t’u përshtatur.
“Si me çdo tranzicion, do të jetë më e lehtë të kalosh ngadalë në rutinën e vitit shkollor sesa do të jetë të kalosh papritur nga vera dembele në një vit shkollor frenetik”, rekomandon Yares. “Pjesa më e madhe e kësaj, varet nga fëmija juaj. Fëmijë më elastikë do të jenë më të aftë në menaxhimin e tranzicionit. Të tjerët që mund të mos ia dalin, do të kenë nevojë për një kalim më të gjatë dhe më të vështirë në një rutinë shkollore”.
Nuk u takon vetëm fëmijëve të mbajnë këto rutina. Kjo nuk është e drejtë. Prindërit duhet të bëjnë pjesën e tyre për t’iu përmbajtur rutinës. Mund të ndihmojë edhe fëmijët të përshtaten më mirë kur ndryshon rutina, thotë Yares.
“Zhvillimi i rutinave dhe biseda me fëmijët tuaj për to është një mënyrë e rëndësishme për të ndihmuar në ndërtimin e atyre aftësive në mënyrë që ata të jenë më elastikë kur rutinat duhet të ndryshohen”.
