Të gjithë i kanë hasur njerëzit që gjithmonë duket se e dinë se çfarë po bëjnë. Ata marrin me kënaqësi kontrollin e një situate, shprehin mendimet e tyre sikur të ishin fakte të vërtetuara, ose zhyten në një projekt duke besuar se do të kenë sukses, me ose pa përvojën e kërkuar.
Por, si arrijnë ata ta fitojnë këtë aftësi?
Sipas neuroshkencëtarit dhe psikologut Ian Robertson, besimi, është ndoshta burimi më i rëndësishëm në mirëqenien njerëzore dhe performancën njerëzore.
“Besimi është një besim me dy fije në të. Është besimi se ju mund të bëni diçka, dhe është besimi se nëse e bëni atë gjë, do të merrni një shpërblim, ose do të merrni një rezultat që dëshironi”, thotë Robertson.”Kur ndiheni të sigurt, keni më shumë gjasa të keni sukses, sepse besimi aktivizon qarqet e trurit që prodhojnë një humor të ngritur, ankth më të ulët dhe mendim më të mprehtë, të gjitha këto rrisin shanset për sukses. Këto janë të njëjtat qarqe të trurit që aktivizohen kur keni sukses. Pra, nëse keni besim apo keni sukses, edhe në një detyrë të vogël, kjo të çon në sukses dhe më pas edhe më shumë besim”, është shprehur Robertson.
“Burimi më i madh i suksesit është suksesi. Dhe suksesi, si besimi, vepron si interesi i përbërë: është eksponencial. Pak rritet në mënyrë të qëndrueshme.”
“Nëse besimi është në njërin skaj të spektrit, ankthi është në anën tjetër. Nëse ju mungon besimi, nëse nuk mendoni se mund ta bëni atë gjë, atëherë kjo do të krijojë ankth për shkak të perspektivës së dështimit. Burimi më i madh i ankthit është frika nga vlerësimi negativ i njerëzve të tjerë dhe pothuajse i gjithë ankthi ka të bëjë me njerëzit e tjerë”, tha Robertson.
Hulumtimet tregojnë se njerëzit që janë në ankth kronik bëjnë më pak nga gjithçka.
“Ata bëjnë më pak … shoqërisht, bëjnë më pak në punë, bëjnë më pak në hobi dhe interesa. Pse? Sepse, truri i tyre është krijuar në një mentalitet kërcënimi, ku ata po parashikojnë dhe përqendrojnë vëmendjen e tyre në rezultatet dhe kërcënimet e mundshme negative. Dhe kjo pengon ato sisteme të trurit që bëjnë të kundërtën me besim. Për shembull, merrni dy vajza 5-vjeçare: Ato janë po aq inteligjente dhe të afta, por njëra ka pak më shumë besim se tjetra. Ai ndryshim i vogël në vetëbesim do të thotë që ajo vajzë e vogël ka më shumë gjasa të provojë diçka të re. Dhe në kohën kur këto dy vajza janë 25 vjeç, ka një hendek të madh në arritjet dhe mirëqenien e tyre për shkak të natyrës eksponenciale të matematikës së besimit”, shtoi ai.
Nuk keni humbur gjithçka, nëse nuk keni lindur plot besim. Robertson ka pesë këshilla për të krijuar besim, edhe në rrethana të tilla.
Vepro
Ndërmarrja e hapave për të bërë diçka dhe më pas bërja e saj, pavarësisht se sa i lëkundur ndiheni, do të rezultojë në një rritjen e besimit.
“Besimi është i lidhur me sistemet e veprimit të trurit. Poeti i madh persian Rumi tha se rruga shfaqet vetëm me hapin e parë. Dhe njerëzit që nuk kanë besim dhe kanë ankth priren të frenohen nga ndërmarrja e veprimeve, sepse shohin ‘kërcënim'”, tha Robertson.
Marrja e veprimeve, pavarësisht nga ndjenja e ankthit, është shumë e rëndësishme për ndërtimin e besimit.
Zgjidhni fokusin tuaj me kujdes
Ajo që i kushtoni vëmendje përcakton gjendjen tuaj emocionale, kështu që zgjidhni me mençuri.
“Nëse jeni duke folur me një grup njerëzish dhe ka disa njerëz në telefonat e tyre ose duke vrenjtur vetullat, vëmendja juaj do të mbyllet tek ata sepse … kjo është ajo që ne bëjmë kur ndihemi të kërcënuar. Megjithatë, nëse qëllimisht zgjidhni t’i kushtoni vëmendje shumicës së njerëzve, ose një personi që duket i interesuar në rreshtin e parë, i cili është duke buzëqeshur … ju do ta ushqeni trurin tuaj me mendime dhe imazhe pozitive që do t’ju ndihmojnë të mbani mend sukseset e kaluara, në vend të dështimeve të së kaluarës”, tha Robertson.
Të qenit i qëllimshëm në këtë mënyrë jo vetëm që do të zvogëlojë ankthin dhe përpjekjet që duhet të bëni në detyrë, por gjithashtu do të ndërtojë besimin tuaj.
Mirato një mentalitet rritjeje
Qëndrimi juaj ndaj vetes dhe aftësive tuaja mund të bëjë një ndryshim.
“Duhet të besoni se ndryshimi është i mundur. Njerëzit me një mentalitet “rritjeje” besojnë se me përpjekje mund të mësoni aftësi dhe të kultivoni talente, anasjelltas, ata me një mentalitet “fiks” besojnë se talentet dhe aftësitë janë të lindura, ju ose i keni ato ose nuk i keni. Nëse keni një mentalitet fiks, domethënë, ju besoni se aftësitë tuaja ose emocionet përcaktohen nga gjenetika ose trashëgimia, atëherë nuk do të përfshiheni në ulje-ngritjet e ngadalta që përfshin të mësuarit. Ju mund të mësoni të jeni më të sigurt, por jo nëse e gjymtoni veten me një mentalitet fiks”, tha Robertson.
Teoritë e fiksuara për veten janë “gjithmonë të gabuara”, sepse truri i njeriut është jashtëzakonisht plastik në të gjitha moshat, shpjegoi ai.
Merruni me ankthin tuaj
Ankthi është gërryes për besimin, ndaj riformuloje ankthin si emocion.
“Është e mundur të kontrollosh ankthin duke mos u frikësuar prej tij dhe duke mos e trajtuar si një forcë aliene që vjen, por duke e parë atë si një formë energjie që mund ta shfrytëzosh”, tha Robertson.
Robertson rekomandon që nëse përballeni me një situatë që ju bën të ndiheni të shqetësuar, të tilla si një bisedë e vështirë ose një intervistë, adoptoni një mentalitet: “sfidën”.
“Ju mund të ndryshoni mendimin tuaj në një nga “Oh, a mund të performoj këtu?”, kundrejt ‘Oh, gjëra të tmerrshme do të ndodhin’, tha ai.
Duke bërë këtë nuk do të thotë që nuk do të ndiheni nervoz, por duke përdorur gjuhën, po shfrytëzon një formë energjie.
Pohoni vlerat tuaja
Përcaktoni veten dhe atë që përfaqësoni!
“Sepse kush je si person është i bazuar në atë që përfaqëson dhe çfarë është e rëndësishme për ty, cilat janë vlerat e tua. Dhe nëse mund të merrni vetëm disa sekonda për të shkruar se cilat janë vlerat tuaja dhe pse janë të rëndësishme për ju dhe çfarë kuptimi kanë për ju, provat tregojnë se truri juaj do të jetë më elastik dhe më i mbrojtur nga frika e kritika, poshtërimi, dështimi”, tha Robertson.
Me fjalë të tjera, do të mbroheni nga ankthi shkatërrues që përmbys besimin.
